wat vooraf ging

De oproep voor militaire dienst.

Piet, die als wever in de textielfabriek van Van Heek in Enschede werkt, krijgt een brief van het Ministerie van Defensie, met daarin de oproep dat hij zich op 31 maart 1938, in de Kraaijenhofkazerne te Nijmegen dient te melden, voor het vervullen van zijn dienstplicht. Piet heeft op dat moment verkering met een meisje, genaamd Annie Kroes. Dat is even schrikken. Zo ver weg te moeten gaan van zijn vriendin, vrienden en familie.

 

Op 13 maart 1938, laat het jonge stel nog even een fotootje maken. Dan vertrekt Piet de 31e maart per trein, naar Nijmegen. In de kazerne deelt hij kamer 61 met een aantal soldaten. Piet krijgt de opleiding als mitraillist.
 

Piet op de foto, hurkend tussen de twee met de witte jasjes.


Het bevalt hem eigenlijk wel. Een zekere satus. Uniform iedereen gelijk. Hij vindt al snel vrienden om zich heen.
 

Piet geheel rechts. Een watergekoelde mitrailleur mede dragend.


Op 25 februari 1939 zwaait hij af en gaat hij weer aan het werk. Verder maakt hij samen met zijn vriendin plannen voor de toekomst. Natuurlijk hoort hij af en toe wel eens iets over de dreiging in Duitsland, maar wat heeft dat met Nederland te maken? Veertien dagen later vallen de Duitse troepen Tsjechoslowakijke binnen.....
Oostenrijk is al een deel van het Duitse rijk geworden en op 22 april sluit Italie een bondgenoodschap met Duitsland.

Uiteindelijk kan het niet anders en wordt op 20 augustus 1939, voor Nederland de algehele mobilisatie afgekondigd.
Ook Piet moet zich melden. Dit keer in Arnhem. Na een half jaartje burger te zijn geweest, is hij nu weer in militaire dienst en vertrekt hij op 25 augustus van huis, met de trein naar Arnhem.
Aldaar aangekomen krijgt hij te horen dat hij is ingedeeld bij de 4e mitrailleurcompagnie. Afgekort genoemd "4MC".

In de compagnie leert hij één soldaat veel beter kennen. Dit is Gerrit van Heek. Zijn vader heeft een schildersbedrijf in Hengelo (O). De soldaten van deze compagnie worden vervolgens opgedragen bij de rijwielhandelaren, fietsen te vorderen t.b.v. de strijdkrachten. Eénmaal voldoende fietsen bijeen gebracht te hebben, wordt door een officier vrijwilligers gevraagd om deze fietsen legergroen te schilderen en achterop het spatbord, in het wil "MC" te schilderen.

Gerrit: "Piet geef je ook op!"
Piet: "Ik kan niet schilderen!"
Gerrit: "Maakt niet uit. Geef je op!".

Piet steekt zijn hand omhoog en wordt evenals Gerrit uitgeselecteerd. Na enige uren geschilderd te hebben, valt Piet door de mand als onbekwaam en wordt hij in Westervoort, bij de brugbewaking ingedeeld.

 

Deze foto zat in een album van Annie en Piet. Annie had er bijgeschreven "Piet tijdens een oefening". Na dit kleine fotootje behoorlijk uitvergroot te hebben, blijkt dat deze brug bijna geheel conform de mobilisatieplannen geblokkeerd is. Dit is de brug bij Westervoort.


Op 31 augustus 1939, vertrekt de hele 4MC te voet van Arnhem naar hun nieuwe locatie in Elst (Utr). Wat ze daar gaan doen weten ze nog niet. In twee dagen marcheren ze daar naar toe.
 

Van deze mars werd onderweg een foto gemaakt, die later als ansichtkaart werd gebruikt. Piet 2e van links, als enige zonder helm. Waarom? Zo was hij.

 

Openbare school in Elst (Utrecht)

De mars stopt bij de openbare school in Elst (Utr). Deze school wordt het nieuwe onderkomen voor de compagnie. De klaslokalen en de zolder dienen als slaapvertrekken. Piet en zijn maat Gerrit, die zijn ingedeeld in de 2e sectie, onder leiding van Luitenant Visser en nog een sectie, worden op zolder ingedeeld.
Daar slapen dan ongeveer 60 soldaten met één uitgang naar beneden. Slapend op stro. De strozakken waren er in het begin nog niet. Dus alles zeer brandgevaarlijk.
Gerrit gaat zich bezig houden met schilderwerkzaamheden en later krijgt hij privileges om bij de lokale voetbalclub in Elst mee te spelen en te trainen.
Piet heeft geen interesse voor voetballen. Hij wordt bij de groep soldaten ingedeeld aan de Grebbelinie, om stellingen voor zijn compagnie te bouwen.

 

Piet (Op beide foto's links) bij de bouw van de stellingen aan de Grebbelinie.


Dan begint de strenge winter 1939/1940. De stemming blijft er, ondanks deze zogenaamde mobilisatiewinter, goed in zitten. Iedereen zit in hetzelfde schuitje:
 

Piet, staande: 3e van rechts. In de winter op een helling van de Grebbeberg.
Op deze foto staan verder:

Staande rij: vijde van links is korporaal Wevers uit Aalten. De meest recheter persoon is de B.J. Ridderhof uit Enschede. (Hij hoorde eigenlijk niet bij deze groep) Hij was na de oorlog een bekende bokser.
Van de gehurkte rij: De middelste is Mouw, zo werd hij genoemd, maar het was Koopmans uit Lochem. Hij was jood en werd later doodgeschoten.


Bij de 4 MC zaten de navolgende soldaten, onderofficieren en officieren uit Twente:
 

Lichting Naam stuk rang woonplaats adres geloof geb.dat. beroep
1938 Alberts. P. 1 soldaat Enschede Vlierstraat 55 Ger. 5-jul-18 wever
1935 Grootenhuis P. 1 soldaat Enschede B.W. ter Kuilestraat 55 NH 6-nov-15 Assurantieagent
1937 Van Heek G.F. 1 soldaat Hengelo (O) Johannaweg 4 NH 18-apr-17 schilder
1934 Hendriksen J.W. 1 soldaat Enschede Eeftinksweg 52 RK 28-apr-14 houtbewerker
1934 Ter Huurne B.F. 1 soldaat Haaksbergen Buurserstraat 32 RK 29-jan-14 metselaar
1936 Frilich 3 soldaat Enschede Minkmaatstraat 51 NH 8-mrt-16 tekenaar
1935 Ridderhof B.J. 3 soldaat Enschede Leliestraat 79 RK 18-mei-15 stucadoor
1934 Nuis J. 3 soldaat Enschede Asterstraat 19 Ger. 8-jun-14 stucadoor
1936 Tichelaar J. 3 soldaat Enschede Spinnerstraat 42 Ger. 20-mei-16 textielarbeider
1935 Bosch J. 3 soldaat Enschede Molukkenstraat 45 Ger. 20-apr-15 textielarbeider
1938 Banis A.W.   sergeant Hengelo (O) Dorastraat 13 NH 20-jan-18 tekenaar
1933 Boes A. 2 soldaat Hengelo (O) ? 397 NH 13-mei-13 postbesteller

 

  Visser 1 Luitenant (sectiecommandant) Enschede        
  V.d.Ploeg   Kapitein (Compagniescommandant)          
                 

In deze winter, op zaterdag 2 februari 1940, verloven Piet en Annie zich.
 

 

De verlovingsfoto en een felicitatiekaart van zijn dienstmaat Gerrit van Heek en Huub.


Zo gaan er nog enige maanden voorbij, met werkzaamheden aan de Grebbelinie. Af en toe met verlof naar huis. Dat Duitsland het ene land na het andere binnenvalt en onder de voet loopt, krijgen de Nederlanders wel mee en natuurlijk ook Piet. Maar gezien de neutraliteit die Nederland in de eerste wereldoorlog had ingenomen, zal het dit keer ook wel goed gaan. Ook in Duitsland gaan er stemmen op om Nederland niet binnen te vallen. Het is hetzelfde Germaanse volk, hebben ongeveer dezelfde taal en gebruiken. Maar helaas is de op gang gekomen "oorlogsmachine" niet meer te stoppen.............
 

Naar boven

<<<<<<<<<                                                                >>>>>>>>>