Fatale beslissingen
 

Na 14 november 1944.

Voor ik verder ga is het belangrijk om te weten waar Piet precies staat in de nieuwe organisatie en met wie hij te maken heeft. Dat is namelijk nogal een verwarrend.

Piet heeft binnen de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (NBS) structuur van het "Strijdende Gedeelte", te maken met de volgende personen in de heriarchie van boven naar beneden:

 

Voor Overijssel:                                                                               

Gewestelijk commandant van Overijssel.

Kolonel Hotz

distictscommandant van Twente.

Hein van Joolen en Dolf Fleer; werden commandant, na de dood van Johannes ter Horst, 


Kringcommandant van Enschede, Haaksbergen en Losser.                                                                               

Ben ter Kuile: ("Lucas" "Langkamp" "Elly" "Firm. Eenhoorn")
Klaas Straatman (Klaas I) is zijn adjudant.


de afdelingscommandant voor Enschede.

Karel van Bennekom: ("August" "De Wit");
Piet Alberts ("Blonde Piet") als KP'er-specialist aan hem toegevoegd.

Deze afdelingscommandant had de verantwoording over drie compagnies:

Te weten:
Compagniescommandant Noord:                                                        
H. van Lelyvelt ("Harmsen" "Octavius")
Als toegevoegd KP'er: N. Hoogenboom ("Ben")

Compagniescommandant Centrum:                        
W.J.Blijdenstein("Willemsen" "Claudius")
Als toegevoegd KP'er: Jan van Beek ("Jan van Buurse")

Compagniescommandant Zuid:                                                     
Henk van Heek 1e ("Hendriksen")
Dr. Thiadens    2e ("Dr. Thiadens")
Als toegevoegde KP'er: Joop van Amerongen. ("Joop")

U moet even onthouden dat Van Bennekomen en "Blonde Piet" op papier verantwoordelijk zijn voor hun compagniescommandanten en de toegevoegde KP'ers!  En verder verantwoording af te leggen hebben aan hun Kringcommandant (Ben ter Kuile) en zijn adjudant Klaas Straatman. Met deze wetenschap gaan wij verder.

Wat hieronder wordt weergegeven heeft, na mijn kennisneming daarvan, diepe indruk op mij gemaakt. Ik kon de aanleiding eigenlijk gewoon uit de boeken halen en ook uit het krantenarchief, maar hoe mijn vader Piet Alberts, alias  "Blonde Piet" hierbij betrokken is geraakt, was mij voordien eigenlijk nooit helemaal duidelijk.
In het volgende hoofdstuk kunt u een reconstructie lezen van een liquidatie, uitgevoerd door de N.B.S., welke ik, aan de hand van verklaringen, die na de oorlog werden opgenomen, de publikaties in dagbladen, n.a.v. een zitting van de Krijgsraad ten Velde, de dagrapporten van de wachtcommandant van politie te Enschede, alsmede een getuigenverklaring, zo waarheidsgetrouw mogelijk heb weergegeven, maar waar desondanks toch nog veel vragen onbeantwoord blijven. In mijn digitale boek staat een uitgebreid verslag met veronderstellingen. Op deze site volsta ik met de reconstructie zoals ik denk dat het geweest zal zijn:

Om u mee te kunnen laten denken, moet ik daarbij nog één persoon noemen die mogellijk een sleutelrol heeft gespeeld in deze zaak:
Het betreft hier de eerder genoemde Wim Wijtman:

Wim Wijtman, in werkelijkheid genaamd: W.A.J. Ditmars, een dan 29 jarige onderwijzer uit Wormer, wordt in 1941 lid van de Natitonaal Socialistische Beweging. Deze beweging werd in Nederland in 1931 opgericht en na de bevrijding, in 1945 opgeheven of beter gezegd, verboden. Wijtman treedt in juli 1942 in dienst bij het pro Duitse Legioen Nederland en gaat in de winter van 1942-1943 naar het Oostfront, om voor de Duitsers tegen de Russen te vechten.

Voorbeeld afbeeldingVoorbeeld afbeelding

Zelfs op postzegels werd voor deelname in dit legioen reclame gemaakt.


Bij zijn terugkomst, tijdens een verlof, vallen volgens zijn zeggen "hem de schellen van de ogen" en probeert dan bij een ondergrondse beweging te komen.
Hij vertrekt uit zijn woonplaats. De vraag is nu; vlucht hij voor de Duitsers, of voor de eigen bevolking in Wormer/Wormerveer, of is er nog een andere reden dat hij naar Enschede komt? Hij gaat hier dan wonen aan de Janninksweg 157 te Enschede. Hij heeft zijn naam veranderd en noemt zich Wim Wijtman. Deze naam hield hij trouwens tot ver na de bevrijding. Hij zal dan ook in het bezit zijn gekomen van persoonsbewijs met daarop de nieuwe identiteit en zijn pasfoto. Wie heeft hem dat persoonsbewijs gegeven? Hij was toen nog niet bij een verzetsbeweging aangesloten, die dat eventueel voor hem zou regelen. 

Wim doet dan een aantal zaken waarvan je bedenkingen kunt hebben. Na een aantal mislukte pogingen om bij een verzetsbeweging te komen, lukt dit hem uiteindelijk toch.
Omtrent zijn vreemde gedrag citeer ik uit het boek Enschede 1940-1945, hetgeen Kringcommandant Ben ter Kuile over hem schreef:

"In de inlichtingendienst kwam op een mij, onbegrijpelijke wijze, binnengeslopen, Wim Weidmann, een voormalige SS'er, die zelfs aan het oostfront had gevochten. Niemand vertrouwde hem eigenlijk, doch hij gaf prima inlichtingen en werd daardoor gehandhaafd.
Kees en Jan weigerden echter opeens, wegens een voorval, om met hem samen te werken en het heeft veel moeite gekost om de vrede te herstellen. Weidmann werd op een zijspoor gerangeerd."

Wat later schrijft Ben ter Kuile als Kringcommandant:

"Eveneens terzelfder tijd had een onderhoud van Klaas (Straatman) en mij plaats met de zwaar verdachte Wim Weidmann, een ex SS-man, die aan het oostfront gestreden had tegen de Russen. Op onverklaarbare wijze was hij via Gerrit Hulleman in de inlichtingendienst gekomen en gaf daar zulke goede informaties dat men hem er geheel in opgenomen had.
Weidmann was niet gerust voordat hij de top van de B.S. ontmaskerd had. Dit was tegen alle regels en wetten in en we vonden het geen prettig idee.
Op een goede avond telefoneerde hij naar mijn huis en vroeg:"Is Lucas thuis?" "Oh, ja hoor", zei mijn vrouw, denkend dat het "Matheus" was. "Matheus" belde steeds op tot groot misgenoegen van ons, daar het één van de allereerste  geboden was, nooit de telefoon te gebruiken voor ondergrondse zaken. Vandaar dat mijn vrouw dacht dat hij dat was, alleen vond zij de stem wat vreemd.
Toen ik de telefoon nam, bleek het Wim Weidmann te zijn. Hij had eenvoudigweg alle Ter Kuile's opgebeld en naar Lucas gevraagd en bij ons had hij succes.
Hij vroeg mij om een onderhoud, dat na enige beraadslagingen werd toegestaan.
Het was niet fraai dat Weidmann, die vroeger SS-er was, mijn naam wist en we vertrouwden hem helemaal niet.
Hij wilde dus in Driene komen voor een onderhoud. We waren bang dat het wel eens een valstrik kon zijn en speurden de omtrek goed af bij zijn komst, vanwege eventuele handlangers. Alles ging echter goed en de bespreking vond plaats in een klein hutje bij een kaarslichtje.
Wild romantisch, maar doodgriezelig! Ik kreeg de indruk dat hij goed wilde worden en dat hij meende ons goede diensten te kunnen bewijzen vanwege zijn oude relatie's bij de SS. We handhaafden hem, maar isoleerden zijn positie. Hij kreeg een vastomschreven taak."                                                                           
Tot zover Ben ter Kuile in het boek Enschede 1940-1945.                  

U kunt op deze site, op de pagina's "Een man van uitersten 1 en 2" uitgebreide informatie vinden over deze Wim Wijtman, Weidmann, maar die eigenlijk W.A.J. Ditmars heet

Nu reeds een paar opmerkingen van mijn kant:

1. Gelijkenis van optreden van de, voor de Duitsers werkende "V-mann" Karl Huschka die veel slachtoffers op zijn geweten had. (O.a. het drama aan de Sumatrastraat) Vertrouwen winnen van verzetslieden door af en toe iets voor hen te betekenen. Eenmaal binnen de organisatie alles in kaart brengen en de organisatie daarna van binnenuit oprollen.

2. De arrestatie van Ans Gerringa, zijnde koerierster van o.a. Klaas Straatman. Toen zij, naar een arrestatie dooe de SD, plotseling vrijgelaten werd, dook Klaas Straatman prompt onder, daar ze toen het vertrouwen van de ondergrondse verloren had. Verzocht werd om Ans uit de provincie Overijssel te deporteren.
Haar viel eigenlijk nog niets te verwijten en toch werden ernstige maatregelen tegen haar genomen.

3. De NBS'er Versluis van het niet Strijdende gedeelte, die bij de intendance werkt, is in conflict gekomen met collega's van de N.B.S. omdat hij goederen zou verduisteren. Versluis wordt zo kwaad van deze verdachtmakingen dat hij een aantal mensen tegen de NBS-leiding op begint te stoken. Het gaat zover dat hij tegen twee sectiecommandanten zegt dat hij het niet langer pikt en als dat zo doorgaat, hij de leiding bij de SD aan zal brengen.
Zijn straf: Hij en zijn familie worden vanuit Enschede naar Zwolle gedeporteerd.
Is hij dit werkelijk van plan geweest of werd hij alleen kwaad gemaakt. Wanneer hij dit werkelijk zou doen, zou hij dit, mijns inziens, nooit openlijk zeggen.

Deze Wijtman was ook aanwezig tijdens het opblazen van het Bouwhuistunneltje. Velen verklaarden "Blonde Piet" voor gek om met zo'n man zulk een risico aan te gaan. Toch deed hij het.

Wijtman was ook op uitleenbasis bij Dirk Kloos in de Lutte, (Ik ga er van uit dat dit Wijtman was) alwaar iedereen werd gearresteerd. Van alle mannen is bekend geworden hoe het hen nadien vergaan is. Hoe Wijtman vrij is gekomen is mij een raadsel.

Dus de gedragingen van de B.S. top ten aanzien van Wim Wijtman kan ik tot op heden niet begrijpen.  

Hoe de liquidatie is verlopen staat in het volgende hoofdtuk omschreven.

 

Naar boven

<<<<<                                                                     >>>>>